Τρίτη, 5 Φεβρουαρίου 2013

Σκακιστικοί διάλογοι: Χρήστος Γκορίτσας





Ο Χρήστος Γκορίτσας έχει σπουδάσει νομικά και οικονομικά. Είναι ισχυρός ενεργός σκακιστής (FIDE Master) και ιδρυτικό μέλος της Σκακιστικής Άνοιξης. Σήμερα είναι Πρόεδρος της Ένωσης Σκακιστικών Σωματείων Νομού Αττικής (Ε.Σ.Σ.Ν.Α.) και Γενικός Γραμματέας της Ελληνικής Σκακιστικής Ομοσπονδίας (Ε.Σ.Ο.). Ως παιδί του σκακιού και πατέρας ενός γιου πέντε ετών ο ίδιος ενδιαφέρεται ιδιαίτερα για το μέλλον του σκακιού ως αθλήματος, πολιτιστικού αγαθού και εκπαιδευτικού εργαλείου στη διάθεση της νεολαίας.
           
·         Πείτε μας μερικά λόγια για το πως ξεκινήσατε να ασχολείστε με το σκάκι.
Η ενασχόλησή μου με το αγωνιστικό σκάκι ξεκίνησε το μακρινό 1988, όταν πήγα για πρώτη φορά στο σκακιστικό σωματείο της γειτονιάς, στην οποία μεγάλωσα: τον Α.Ο. «Πήγασος» Κυψέλης. Σχεδόν αμέσως ξεχώρισα από τα άλλα παιδιά της ομάδας για τη μεγάλη απροθυμία μου να «στήνω» υλικό, ένα προσόν, το οποίο αποδείχτηκε υπεραρκετό, για να σημειώνω «σταλινικά» ποσοστά στις παρτίδες μου με τους εφήβους των αντίπαλων ομάδων του Διασυλλογικού Πρωταθλήματος Γ΄ Εθνικής Κατηγορίας. Παρά την ουσιαστική απουσία της διοίκησης του σωματείου από την καθημερινότητα του σκακιστικού τμήματος, το μεράκι κάποιων πολύ αξιόλογων προσώπων και αγνών ερασιτεχνών σκακιστών, όπως οι Γιώργος Ατσάλης, Βαγγέλης Μπέης, Νίκος Νικολέτος κ.ά. όχι μόνο οδήγησε την ομάδα μας σε σημαντικές για τα μέτρα της επιτυχίες, αλλά και ενέπνευσε εμάς τους νεώτερους.
·         Τι αγαπάτε περισσότερο στο σκάκι;
Το σκάκι είναι για μένα τρόπος ζωής. Και εξηγούμαι: Ο συμβολισμός, ο οποίος υπάρχει στην ακολουθία ενεργειών «Δίνουμε τα χέρια. Αγωνιζόμαστε για τη νίκη σεβόμενοι τους κανόνες και στηριζόμενοι αποκλειστικά στις δικές μας δυνάμεις. Δίνουμε ξανά τα χέρια.», αποτελεί για μένα πυξίδα στην καθημερινή ζωή μου και αξία, την οποία πιστεύω ότι έχω καθήκον να διδάξω στο γιο μου.
·         Σήμερα, σε ποιους σκακιστικούς τομείς έχετε επικεντρώσει το ενδιαφέρον σας;
Στα 36 χρόνια μου αντλώ πολύ μεγάλη ευχαρίστηση από τη μελέτη μιας παρτίδας μεταξύ κορυφαίων παικτών στο τέλος της μέρας και από τη συμμετοχή μου στις αγωνιστικές υποχρεώσεις της ομάδας μου, της «ΣΚΑΚΙΣΤΙΚΗΣ ΑΝΟΙΞΗΣ», το πρωί της Κυριακής. Η παράλληλη δραστηριότητά μου στα σκακιστικά κοινά από τις θέσεις του Προέδρου της Ένωσης Σκακιστικών Σωματείων Νομού Αττικής και του Γενικού Γραμματέα της Ελληνικής Σκακιστικής Ομοσπονδίας μού δίνει την ευκαιρία να ασχολούμαι δημιουργικά με το σκάκι και έξω από τη σκακιέρα.
·         Περιγράψτε μας πως φαντάζεστε την ιδανική παρτίδα για εσάς.
Κατά τη γνώμη μου, η ιδανική παρτίδα διαθέτει αρχή, μέση και τέλος και διέπεται από μια συμπαγή εσωτερική λογική χωρίς την τυχαιότητα του σοβαρού λάθους. Ως εκ τούτων, το υπόβαθρο της ιδανικής παρτίδας είναι στρατηγικό.
·         Σε μια παρτίδα, πολλές φορές θυσιάζουμε ένα κομμάτι για κάποιο βραχυπρόθεσμο, μεσοπρόθεσμο ή μακροπρόθεσμο αντάλλαγμα. Στη ζωή μας, πιστεύετε ότι τελικά κάνουμε παρόμοιες θυσίες, εκούσια ή ακούσια; Είναι η ζωή μας τελικά μια παρτίδα σκάκι;
Στη ζωή μας απαιτείται να επενδύουμε πόρους (χρόνο, κόπο, χρήμα κ.ά.) στην προσπάθειά μας να υλοποιούμε στόχους, τους οποίους έχουμε θέσει ψηλά. Θυσίες κάνουμε μόνο για τα πρόσωπα που αγαπάμε και για τα ιδανικά μας. Στο σημείο αυτό εντοπίζω μια ουσιώδη διαφορά από το σκάκι, στο οποίο η θυσία δικαιολογείται από το αντάλλαγμά της, ενώ στη ζωή μας οι θυσίες δεν περιμένουν ανταλλάγματα.
Δε συμφωνώ ότι η ζωή μας είναι τελικά μια παρτίδα σκάκι. Στη ζωή μας κυρίαρχο ρόλο παίζει το συναίσθημα, το οποίο δεν υπάρχει στο σκάκι. Όμως, ο ορθολογισμός του σκακιού θα έπρεπε να διέπει και την καθημερινή ζωή μας.
·         Ασχολείστε με τα σκακιστικά δρώμενα πάρα πολλά χρόνια. Αν κάνατε μια φορά ένα ταξίδι πίσω στο χρόνο, σε ποιο σκακιστικό γεγονός θα θέλατε να μεταφερθείτε και γιατί;
Ανήκω στη γενιά των σκακιστών, οι οποίοι άνοιξαν τα σκακιστικά μάτια τους με τη συλλογή των παρτίδων από το Τουρνουά των Διεκδικητών, το οποίο έλαβε χώρα στη Ζυρίχη το 1953. Θα επιθυμούσα να έχω παρακολουθήσει από κοντά τις παρτίδες αυτών των σκακιστικών υπερανθρώπων της εφηβείας μου, να έχω μοιραστεί την έντασή τους, και να έχω ακούσει τις αναλύσεις τους.
·         Πιστεύετε ότι μια εντυπωσιακή παρτίδα μπορεί να χαρακτηριστεί και ως έργο τέχνης;
Πιστεύω ότι μια σκακιστική παρτίδα, στο βαθμό που διαμορφώνει καινούριους όρους για τη σύνθεση των βασικών στοιχείων της σκακιστικής στρατηγικής και τακτικής ή αναδεικνύει αυτά τα στοιχεία με παντοδύναμη καθαρότητα δικαιούται να χαρακτηριστεί ως έργο τέχνης. Αλήθεια, ποιος σκακιστής δεν απολαμβάνει το αισθητικό αποτέλεσμα π.χ. της παρτίδας Αρονιάν – Ανάντ, 0 -1, Tata Steel Chess 2013;
·         Μπορεί μια ήττα να είναι πιο σημαντική από μια νίκη;
Εκ φύσεως η επιδίωξη της νίκης και η ίδια η νίκη είναι για τους σκακιστές και τις σκακίστριες, αλλά και για όλους τους ανθρώπους η κινητήριος δύναμη στη ζωή. Όμως, ο δρόμος προς την τελική νίκη, η οποία δεν είναι άλλη από μια ευτυχισμένη ζωή, περνά μέσα από το καμίνι της ήττας που δοκιμάζει τη δύναμη, την αντοχή και τις βεβαιότητες των ανθρώπων. Συνεπώς, μια ήττα, η οποία μας βοηθά να εντοπίσουμε με αντικειμενικότητα τα σφάλματα και τα ελαττώματά μας, μπορεί να αποδειχθεί πολύ πιο σημαντική για την τελική επιτυχία από μια αποπροσανατολιστική νίκη.
·         Τι θα συμβουλεύατε τους νέους σκακιστές που θέλουν να βελτιώσουν την τεχνική τους στο σκάκι;
Στη σκακιστική διαδρομή μου είχα μόνο ένα δάσκαλο, τον IM Παναγιώτη Φρεντζά. Είμαι, ως επί το πλέον, αυτοδίδακτος σκακιστής. Διαμόρφωσα τα προτερήματα και τα ελαττώματα του παιχνιδιού μου μέσα από μια διαρκή μοναχική αναζήτηση. Οι συμβουλές, τις οποίες θα μπορούσα να δώσω με πολύ μεγάλη συστολή, αφού υπάρχουν σαφώς καταλληλότεροι από μένα άνθρωποι για αυτό, στους νέους σκακιστές είναι να πιστεύουν στον εαυτό τους και στην ιδιαιτερότητά τους, να δέχονται κριτικά τις υποδείξεις των δασκάλων τους και να μελετούν σε βάθος της παρτίδες των κορυφαίων σκακιστών της προ των Η/ Υ σκακιστικής ιστορίας.
·         Ποιου σκακιστή το παιχνίδι θαυμάζετε και γιατί;
Αισθάνομαι τεράστιο θαυμασμό για το παιχνίδι του Κουβανού Παγκόσμιου Πρωταθλητή Χοσέ Ραούλ Καπαμπλάνκα, για την απλότητα και τη φυσικότητά του. Εξ όσων γνωρίζω, έχει αποδειχθεί πια με τη χρήση πανίσχυρου σκακιστικού λογισμικού ότι ο Καπαμπλάνκα έχει παίξει το μεγαλύτερο ποσοστό τέλειων παρτίδων από οποιονδήποτε άλλο κορυφαίο σκακιστή.
·         Αν σας ζητούσαμε να κάνετε μόνο μια σκακιστική ευχή, ποια θα ήταν αυτή;
Εύχομαι να μπει το σκάκι ήδη από την επόμενη σχολική χρονιά σε όλα τα Δημοτικά Σχολεία της Ελλάδας. Όμως, γνωρίζω καλά ότι, για να γίνει αυτή η ευχή μου πραγματικότητα, απαιτείται η εντατική κοινή προσπάθεια όλου του σκακιστικού κόσμου της πατρίδας μας.